TP. Hồ Chí Minh: Các tiêu chí bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trong sử dụng công trình, nhà ở

Hệ thống bờ kè tại địa bàn huyện Cần Giờ (cũ). Ảnh: Quang Phương

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định số 10/2026/QĐ-UBND về quy định các tiêu chí bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai (PCTT) trong sử dụng công trình, nhà ở đối với hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn thành phố. Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 15/3/2026.

Quyết định trên thay thế cho các quyết định cùng tên của UBND TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu cũ (QĐ số 14/2023/QĐ-UBND ngày 13/3/2023, QĐ số 05/2023/QĐ-UBND ngày 8/3/2023; QĐ số 01/2022/QĐ-UBND ngày 12/1/2022; QĐ số 08/2023/QĐ-UBND ngày 23/2/2023). Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật được dẫn chiếu để áp dụng tại quyết định này được sửa đổi, bổ sung, thay thế bằng văn bản mới thì sẽ áp dụng theo các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế đó.

Quy định này áp dụng đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng công trình, nhà ở; các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động PCTT đối với công trình, nhà ở của hộ gia đình, cá nhân. Các công trình PCTT là công trình do Nhà nước, tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng: Trạm quan trắc khí tượng, thủy văn, hải văn, địa chấn, cảnh báo thiên tai; công trình đê điều, hồ, đập, kè, chống úng, chống hạn, chống xâm nhập mặn, chống sạt lở, chống sụt lún đất, chống lũ quét, chống sét; khu neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền, nhà kết hợp sơ tán dân và công trình khác phục vụ phòng, chống thiên tai.

UBND TP. Hồ Chí Minh quy định các tiêu chí chung về bảo đảm yêu cầu PCTT của công trình, nhà ở gồm các giai đoạn, nội dung như: Khi xây dựng mới trong các vùng ảnh hưởng thiên tai; yêu cầu trong thiết kế, xây dựng công trình, nhà ở tại khu vực có nguy cơ thiên tai.

Bên cạnh đó là các tiêu chí về công tác chuẩn bị trang thiết bị, phương tiện PCTT công trình, nhà ở khi có nguy cơ thiên tai như: Các đồ dùng cần thiết (đèn pin, điện thoại, đài radio, pin, quần áo chống ấm, chăn, sơ cứu, thuốc men, nước đóng chai); chuẩn bị sẵn lương thực, thực phẩm và nước uống sạch (đựng vào các chai có nắp đậy kín), chuẩn bị túi sơ tán khẩn cấp (dụng cụ y tế, giấy tờ tùy thân, tiền mặt, quần áo, thực phẩm khô, thuốc chữa bệnh, đồ dùng thiết yếu khác) đủ dùng cho gia đình trong thời gian từ 3-7 ngày để phòng khi phải di dời tránh bão, lũ thì có thể mang theo hoặc khi bị mưa, bão, lũ, sạt lở gây chia cắt, cô lập có thể tạm sử dụng trong khi chờ ứng cứu…

Ngoài ra, còn chuẩn bị thuyền, phao, bè, mảng, vật nổi, gia cố công trình, nhà ở, làm gác lửng, lối thoát trên mái nhà; bếp gas, bình gas phải được kiểm tra để tránh nguy cơ chập, cháy, rò rỉ khí gas trong và sau thiên tai.

TP. Hồ Chí Minh cũng quy định: Các khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở đất, động đất (khu vực đồi, núi, ven sông, ven biển, suối…) không được xây dựng công trình, nhà ở. Các khu vực thường xuyên xảy ra ngập lụt: Công trình, nhà ở phải được thiết kế xây dựng theo tiêu chí nhà kiên cố hoặc bán kiên cố, có thể chịu được các lực nhất định do dòng chảy hoặc áp lực nước gây ra; bảo đảm sàn nhà sử dụng cao hơn mức ngập lụt cao nhất tại vị trí xây dựng (theo quan trắc hoặc theo dõi trong vòng từ 5 năm trở lên).

Các khu vực thường xuyên xảy ra sét: Công trình, nhà ở phải lắp đặt hệ thống chống sét theo đúng các quy định hiện hành.

Đối với công trình, nhà ở hiện hữu, khi xảy ra thiên tai, quy định trên yêu cầu: Tuyệt đối tuân thủ và thực hiện nghiêm các yêu cầu liên quan đến PCTT của cơ quan nhà nước có thẩm quyền… Chỉ được ra khỏi nhà và di chuyển đến địa điểm khác hoặc ra khỏi nơi trú ẩn và trở về nhà sau khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thông báo và xác nhận tình hình đã an toàn và cho phép di chuyển. Khi quay trở lại nhà, phải kiểm tra mức độ an toàn của các trang thiết bị trước khi sử dụng…